Bình Khang
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên một khu phường cổ: "Bình Khang" là tên một phường nổi tiếng trong kinh thành Trường An thời nhà Đường (Trung Quốc).
- Chỉ chung nơi ở và làm việc của kỹ nữ: Do đặc điểm lịch sử, "Bình Khang" được dùng như một danh từ chung để chỉ khu vực, nơi chốn có nhiều kỹ nữ sinh sống và hành nghề.
Ví dụ sử dụng
Danh từ riêng:
- "Thành Trường An có phường Bình Khang là nơi ở của các kỹ nữ." (Sách "Khai Thiên di sự" ghi lại rằng trong thành Trường An có phường Bình Khang, là nơi cư trú của các kỹ nữ.)
- "Bình Khang là tên một phường ở kinh thành Trường An đời Đường." (Bình Khang là tên một khu phường trong kinh đô Trường An thời nhà Đường.)
Danh từ chung (nghĩa mở rộng):
- "Bình Khang nấn ná bấy lâu." (Câu thơ trong "Truyện Kiều" của Nguyễn Du, ý nói (Thúy Kiều) đã lưu lại nơi kỹ viện (Bình Khang) khá lâu.)
- Từ "Bình Khang" thường được dùng trong văn chương cổ để ám chỉ chốn lầu xanh, thanh lâu.
Các cách sử dụng nâng cao
Dùng trong văn học cổ điển: Từ "Bình Khang" chủ yếu xuất hiện trong các tác phẩm văn học, thơ ca cổ điển của Việt Nam và Trung Quốc để chỉ nơi kỹ nữ ở, mang sắc thái trang trọng, ước lệ.
- Trong thơ văn, "chốn Bình Khang" là một cách nói hoa mỹ về nơi có gái làng chơi.
Ẩn dụ cho cảnh sống phóng đãng, ăn chơi: Đôi khi được dùng để ám chỉ một cuộc sống hoặc nơi chốn ăn chơi, sa đọa.
- Cuộc sống nơi phố thị ấy chẳng khác gì chốn Bình Khang thuở trước.
Biến thể và từ gần giống
Bắc lý: Một tên gọi khác của phường Bình Khang, vì phường này nằm gần cửa Bắc của thành Trường An.
- "Phường Bình Khang ở gần cửa Bắc nên cũng gọi là Bắc lý."
Lầu xanh / Thanh lâu / Kỹ viện: Các từ đồng nghĩa, chỉ nơi kỹ nữ ở và tiếp khách. "Bình Khang" là một từ cổ, mang tính chất điển cố hơn.
- Lầu xanh là từ thuần Việt phổ biến hơn để chỉ nơi này.
Từ đồng nghĩa
- Lầu xanh: Nơi kỹ nữ ở.
- Thanh lâu: Từ Hán Việt, cùng nghĩa với lầu xanh.
- Kỹ viện: Nơi làm việc của kỹ nữ.
- Ải lâu: Từ cổ chỉ lầu của các kỹ nữ.
Lưu ý sử dụng
- Từ cổ, ít dùng trong hiện đại: "Bình Khang" là một từ có nguồn gốc điển tích, chủ yếu được dùng trong văn chương cổ hoặc với ý nghĩa ẩn dụ, liên tưởng. Trong giao tiếp hiện đại thông thường, người ta ít khi dùng từ này.
- Sắc thái văn chương: Từ này mang sắc thái trang trọng, có tính chất văn học và lịch sử, khác với các từ như "lầu xanh" hay "nhà chứa" có thể mang sắc thái thông tục hoặc miệt thị hơn.
- Chỉ chung chổ kỹ nữ ở
- Bình Khang là tên một phường ở kinh thành Trường An đời Đường, đây là nơi ở của các kỹ nữ
- Khai Thiên di sự: Thành Trường An có phường Bình Khang là nơi ở của các kỹ nữ. Hàng năm các tân khoa tấn sĩ đến đó chơi. Phường Bình Khang ở gần cửa Bắc nên cũng gọi là Bắc lý
- Kiều:
- Bình Khang nấn ná bấy lâu
- Yêu hoa yêu được một màu điểm trang